کد خبر: ۳۷۹۳۷
تاریخ انتشار : ۱۶:۱۸ - ۰۴ خرداد ۱۳۹۸
اگر به تقویت‌کننده معکوس‌کننده مقاومت‌های ورودی بیشتری را اضافه کنیم که مقدار هر یک از آن‌ها با مقاومت ورودی اصلی Rin برابر است، یک مدار تقویت‌کننده جدید خواهیم داشت که تقویت کننده جمع کننده نامیده می‌شود.
سرویس آموزش و آزمون برق نیوز، تقویت‌کننده معکوس‌کننده، یک ولتاژ ورودی دارد که به ترمینال معکوس آن اعمال می‌شود. اگر مقاومت‌های ورودی بیشتری را اضافه کنیم که مقدار هر یک از آن‌ها با مقاومت ورودی اصلی Rinبرابر است، یک مدار تقویت‌کننده جدید خواهیم داشت که «تقویت کننده جمع کننده» (Summing Amplifier) یا «معکوس‌کننده جمع‌کننده» (Summing Inverter) یا «جمع‌کننده ولتاژ» (Voltage Adder) نامیده می‌شود. شکل زیر، مدار این تقویت‌کننده را نشان می‌دهد.

معرفی تقویت کننده جمع کننده

در مدار تقویت‌کننده جمع‌کننده ساده شکل بالا، ولتاژ خروجی Voutمتناسب با مجموع ولتاژ‌های ورودی V۱، V۲ V۳و… است. بنابراین، می‌توان معادله اصلی تقویت‌کننده معکوس‌کننده را برای ورودی‌های جدید به صورت زیر نوشت:‌

معرفی تقویت کننده جمع کننده
 
ولتاژ خروجی نیز برابر خواهد بود با:

معرفی تقویت کننده جمع کننده

در نتیجه:

معرفی تقویت کننده جمع کننده
 
اگر همه امپدانس‌های ورودی Rinمقدار برابری داشته باشند، می‌توانیم معادله بالا را به صورت زیر ساده کنیم:

معرفی تقویت کننده جمع کننده

اکنون یک مدار تقویت کننده عملیاتی داریم که هر یک از ولتاژ‌های ورودی را تقویت می‌کند و خروجی آن متناسب با «جمع» جبری ولتاژ‌های ورودی مجزای V۱، V۲، V۳ است. البته در صورت لزوم می‌توانیم ورودی‌های بیشتری را از طریق امپدانس ورودی Rinبه تقویت‌کننده وارد کنیم.

دلیل انجام این کار آن است که سیگنال‌ها در ورودی معکوس آپ‌امپ از طریق زمین مجازی نسبت به هم ایزوله هستند. وقتی همه ورودی‌ها دارای مقادیر مقاومت برابر Rinباشند، خروجی، برابر با ضریبی از مجموع مستقیم ولتاژ‌ها خواهد بود.

اگر مقاومت مربوط به ورودی‌ها با هم برابر نباشد، یک تقویت‌کننده جمع‌کننده مقیاسی (Scaling Summing Amplifier) خواهیم داشت. در نتیجه، معادله ولتاژ خروجی به صورت زیر در خواهد آمد:

معرفی تقویت کننده جمع کننده

برای آنکه محاسبات ساده‌تر شود، فرمول بالا را می‌توان به صورت زیر بازنویسی کرد:

معرفی تقویت کننده جمع کننده

با استفاده از معادله اخیر، اگر تعداد مقاومت‌های ورودی بیشتری به تقویت‌کننده معکوس‌کننده متصل باشد، به سادگی می‌توان ولتاژ خروجی را محاسبه کرد. امپدانس ورودی هر کانال مجزا، مقاومت‌های ورودی R۱، R۲، R۳هستند.

گاهی برای جمع دو یا چند سیگنال ولتاژ بدون تقویت‌کنندگی، به یک مدار جمع‌کننده نیاز داریم. با قرار دادن مقاومت‌های مشابه R.، آپ‌امپ بهره واحد خواهد داشت و ولتاژ خروجی، مستقیماً برابر با مجموع ولتاژ‌های ورودی خواهد بود. شکل زیر، مدار این تقویت‌کننده را نشان می‌دهد.

معرفی تقویت کننده جمع کننده

در واقع، تقویت کننده جمع کننده یک مدار بسیار انعطاف‌پذیر است و این قابلیت را دارد که چندین سیگنال ورودی مجزا را با هم جمع کند. اگر مقاومت‌های ورودی R۱، R۲، R۳و… برابر باشند، یک جمع‌کننده با بهره واحد خواهیم داشت. هرچند، اگر مقاومت‌های ورودی مقادیر متفاوتی داشته باشند، یک تقویت‌کننده جمع‌کننده دارای مقیاس داریم که خروجی آن، برابر با مجموع وزن‌دار سیگنال‌های ورودی است.

مثال ۱

ولتاژ خروجی مدار تقویت‌کننده جمع‌کننده زیر را بیابید.

معرفی تقویت کننده جمع کننده

حل: بهره مدار برابر است با:

معرفی تقویت کننده جمع کننده

اکنون می‌توانیم مقادیر مقاومت‌ها را در فرمول بالا قرار داده و بهره را به دست می‌آوریم:

معرفی تقویت کننده جمع کننده

همان‌طور که می‌دانیم، ولتاژ خروجی، برابر با مجموع دو سیگنال ورودی تقویت شده است و به صورت زیر محاسبه می‌شود:‌

معرفی تقویت کننده جمع کننده

در نتیجه، ولتاژ خروجی تقویت‌کننده جمع‌کننده بالا برابر با −۴۵mVاست و مقدار آن به این دلیل منفی است که تقویت‌کننده معکوس‌کننده است.

کاربرد‌های تقویت کننده جمع کننده

اگر مقاومت‌های ورودی تقویت‌کننده جمع‌کننده به پتانسیومتر متصل باشند، سیگنال‌های ورودی مجزا را می‌توان با مقادیر متغیر با یکدیگر ترکیب کرد. برای مثال، به منظور اندازه‌گیری دما می‌توانیم یک ولتاژ افست منفی را اضافه کنیم تا در دمای انجماد، ولتاژ خروجی عدد ۰را نشان دهد. یا اینکه یک میکسر صوتی را برای جمع یا میکس کردن موج‌های صوتی مجزا از کانال منابع مختلف (خواننده، آلات موسیقی و…) بسازیم و قبل از ارسال به تقویت‌کننده صوتی، آن‌ها را با هم ترکیب کنیم.

معرفی تقویت کننده جمع کننده

یک کاربرد مفید دیگر از تقویت‌کننده جمع‌کننده، در مبدل دیجیتال به آنالوگ جمع وزن‌دار است. اگر مقاومت‌های ورودی Rinتقویت‌کننده جمع‌کننده را برای هر ورودی دو برابر کنیم (برای مثال، ۱kΩ، ۲kΩ، ۴kΩ، ۸kΩ، ۱۶kΩو…)، یک ولتاژ منطقی دیجیتال (صفر یا یک) در ورودی‌ها، خروجی وزن‌دار تولید خواهد کرد. مدار شکل زیر این موضوع را نشان می‌دهد.

معرفی تقویت کننده جمع کننده
 
البته مدار شکل بالا یک مثال ساده است. در مدار تقویت‌کننده جمع‌کننده دیجیتال به آنالوگ، تعداد بیت‌های مجزا که کلمه ورودی را می‌سازند (در این مثال، ۴ بیت)، ولتاژ پله خروجی را به عنوان درصدی از ولتاژ خروجی آنالوگ تعیین می‌کنند. همچنین، دقت این خروجی آنالوگ مقیاس کامل، به سطوح ولتاژ بیت‌های ورودی بستگی دارد که همواره صفر ولت برای منطق ۰و پنج ولت برای منطق ۱ است. این دقت، به مقاومت‌های ورودی Rin نیز وابسته است. خوشبختانه برای غلبه بر این خطا‌ها، قطعات آنالوگ به دیجیتال و دیجیتال به آنالوگ با دقت بسیار بالا و دارای مقاومت از پیش تعبیه شده در دسترس هستند.
 
منبع: فرادرس
ارسال نظر قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «برق نیوز» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
نام:
ایمیل:
* نظر:
وضعیت انتشار و پاسخ به ایمیل شما اطلاع رسانی میشود.
پربازدیدها
برق در شبکه های اجتماعی
اخبار عمومی برق نیوز
عکس و فیلم
پربحث ترین ها
آخرین اخبار
پرطرفدارترین عناوین