بازدید اختصاصی از روند کنترل کیفیت در بزرگترین کارخانه تولید پنل خورشیدی ایران

به گزارش برق نیوز، در بازدید اختصاصی از کارخانه مانا انرژی پاک، که به عنوان بزرگترین تولیدکننده پنل‌های خورشیدی در ایران شناخته می‌شود، خبرنگار برق نیوز فرصتی یافت تا روند‌های کنترل کیفیت و آزمایش‌های تخصصی در خط تولید این شرکت را مورد بررسی قرار دهد. در شرایط کنونی، که توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر برای رفع ناترازی برق و حفظ محیط زیست به شدت افزایش یافته است، کیفیت و دوام پنل‌های خورشیدی به عنوان عاملی کلیدی در تعیین بهره‌وری و طول عمر این سیستمها، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده و تضمین این شاخص-ها، نقش محوری در توسعه پایدار انرژی خورشیدی کشور ایفا میکند.

در ابتدای بازدید، فرآیند کنترل کیفیت مواد اولیه به طور دقیق و جامع مورد بررسی قرار گرفت. کنترل کیفیت مواد اولیه، یکی از مراحل حیاتی در تضمین کارایی و طول عمر پنل‌های خورشیدی به شمار می‌آید. این فرآیند در کارخانه مانا انرژی پاک از لحظه ورود مواد اولیه به خط تولید آغاز می‌شود و شامل ارزیابی دقیق اجزای مختلفی مانند سلول‌های خورشیدی، ریبون، EVA، شیشه، بک‌شیت، جعبه اتصال، قاب آلومینیومی و سایر قطعات است. هدف اصلی این مرحله، کسب اطمینان از انطباق کامل مواد اولیه با مشخصات فنی و استاندارد‌های بین‌المللی است تا از بروز هرگونه نقص یا افت کارایی در محصول نهایی جلوگیری شود. در این بخش، گزارشی کوتاه از نحوه بررسی مواد مورد استفاده در تولید پنل‌های خورشیدی مانا انرژی ارائه میشود:

۱. کنترل کیفیت مواد اولیه (Incoming Quality Control)

• بازرسی مواد اولیه: هر گروه از مواد اولیه قبل از ورود به خط تولید مانا انرژی، تحت بازرسی دقیق و آزمون‌های تخصصی قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، شیشه‌هایی که در ساخت این پنلها به کار می-روند از نظر میزان عبور نور، مقاومت مکانیکی و دوام پوشش‌های ضدبازتاب (AR Coating) مورد ارزیابی قرار میگیرند.

• بررسی سلول‌های خورشیدی: سلول‌های خورشیدی مورد استفاده در پنل‌های مانا انرژی از لحاظ ساختاری و پارامتر‌های الکتریکی با استفاده از تست‌های نمونه‌گیری و آزمایش‌های الکتریکی بررسی می‌شوند تا میکروکرک‌ها، ترک‌ها، نقص‌های ساختاری و عدم یکنواختی خواص الکتریکی شناسایی و حذف شوند.

• ارزیابی قاب آلومینیومی: قاب آلومینیومی پنل‌های خورشیدی از جنبه‌های مختلفی مانند ابعاد، ضخامت لایه محافظ آنودایز شده، استحکام مکانیکی، دقت در سوراخ‌کاری و عدم وجود خط و خش مورد بررسی قرار می‌گیرد. برخی از این ارزیابی‌ها با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و تکنولوژی‌های نوین انجام می‌شود تا اطمینان حاصل شود که قاب، مطابق با استاندارد‌های لازم ساخته شده و در برابر خوردگی، سایش و بار‌های مکانیکی مقاوم است.

• بررسی نوار‌های اتصال: نوار‌های اتصال (Ribbon) در مانا انرژی به طور گسترده‌ای مورد آزمایش قرار می‌گیرند که شامل تست چسبندگی و لحیم‌پذیری روی سلول، استحکام مکانیکی، نقطه تسلیم مکانیکی، مقاومت الکتریکی، ضخامت و کیفیت لحیم است.

• آزمون جعبه‌های اتصال: جعبه‌های اتصال (Junction Box) نیز از نظر مقاومت الکتریکی، استحکام مکانیکی و مقاومت در برابر آتش آزمایش می‌شوند. همچنین کیفیت دیود‌های بای‌پس، سایز کابل و اتصالات موجود در این جزء تشکیل دهنده پنل پیش از ورود به خط تولید پنل‌های مانا انرژی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.

• آزمون بک‌شیت: یکی دیگر از اقدامات کنترل کیفیت مواد اولیه در این کارخانه، بررسی و آزمایش بک‌شیت‌ها برای اطمینان از عملکرد بهینه در شرایط مختلف، از نظر استحکام کششی، نفوذپذیری، چسبندگی لایه های تشکیل دهنده آن، مقاومت در برابر ولتاژ شکست و دوام در برابر شرایط محیطی مختلف است.

• آزمون لایه محافظ یا EVA: لایه محافظ از نظر ابعاد، کیفیت و خواص الکتریکی براساس استاندارد‌های معتبر جهانی و با استفاده از تجهیزات ویژه بررسی می¬گردد. کیفیت این جزء تشکیل-دهنده پنل خورشیدی، به دلیل نقش حیاتی محافظت از سلولها در برابر رطوبت و آلودگی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

• آزمون چسب سیلیکونی: چسب سیلیکونی که برای اتصال پنل و فریم به کار می‌رود و آب‌بندی پنل‌های خورشیدی را فراهم می‌کند، از نظر استحکام الکتریکی، مکانیکی، سختی و دوام در برابر شرایط محیطی مورد بررسی و آزمایش قرار می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که چسب در طول عمر مفید ۳۰ ساله پنل خورشیدی عملکرد مناسبی خواهد داشت.

اجرای دقیق کنترل کیفیت مواد اولیه در تولید پنل‌های خورشیدی نه تنها از بروز مشکلات در مراحل بعدی تولید جلوگیری می‌کند، بلکه نقش کلیدی در افزایش کارایی، طول عمر و ایمنی محصولات ایفا می‌نماید.

۲. کنترل کیفیت حین تولید (In-Process Quality Control)

کنترل کیفیت پنل‌های خورشیدی محدود به بازرسی مواد اولیه نیست؛ بلکه در هر مرحله از فرآیند تولید، طبق استاندارد‌های معتبر جهانی، کیفیت و ایمنی محصول به دقت مورد ارزیابی قرار میگیرد. در بازدیدی که از کارخانه مانا انرژی پاک صورت گرفت، این موضوع نیز با دقت مورد بررسی قرار گرفت؛ در ادامه گزارشی جامع پیرامون شیوه های کنترل کیفیت حین تولید در این مجموعه ارائه میشود.

• بازرسی بصری

مرحله بازرسی بصری از کنترل کیفیت در خط تولید پنل‌های خورشیدی یکی از مراحل کلیدی در تضمین کیفی محصول نهایی است. در این مرحله از تولید پنل‌های خورشیدی مانا انرژی، ماژول‌های نیمه‌ساخته به دقت برای شناسایی ترک‌ها، شکستگی‌ها و آلودگی‌ها بررسی می‌شوند. این بازرسی با استفاده از نورپردازی مناسب و تجهیزات تخصصی انجام می¬‌شود تا از ورود سلولهای معیوب به مراحل بعدی تولید جلوگیری گردد.

تصویر ۱- بازرسی بصری محصول در خط تولید پنل‌های مانا انرژی

• تصویربرداری الکترولومینسانس (EL)

دستگاه تصویربرداری الکترولومینسانس (EL) از جمله پیشرفته‌ترین تجهیزات خطوط تولید کارخانه مانا انرژی است. در این کارخانه، تصویربرداری EL در سه مرحله مختلف تولید برای تضمین سلامت و کیفیت سلول‌های خورشیدی انجام می‌پذیرد. این فناوری پیشرفته قادر است عیوب ریز و غیر قابل تشخیص با چشم غیرمسلح را شناسایی کرده و کیفیت اتصالات داخلی را نیز کنترل نماید.

تصویر ۲- تست EL در طول خط تولید پنلهای خورشیدی مانا انرژی

• تست Hi-Pot پنل‌های خورشیدی

همچنین، تست Hi-Pot به منظور بررسی سلامت عایقی و تضمین ایمنی الکتریکی پنل‌های مانا انرژی، با اعمال ولتاژ‌های بالاتر از سطح کاری معمول انجام می¬شود و نقایص احتمالی عایقها را به سرعت آشکار میسازد. موفقیت در این تست به تضمین ایمنی و قابلیت اطمینان پنل‌های تولید شده در شرایط سخت کمک می‌کند.

تصویر ۳ - تست Hi-pot در طول خط تولید پنل‌های خورشیدی مانا انرژی

• تست منحنی جریان- ولتاژ (I-V Curve)

یکی دیگر از مراحل کلیدی، تست منحنی جریان-ولتاژ (I-V Curve) است که در پایان فرآیند تولید در این کارخانه اجرا میشود. این تست با ارائه نموداری از عملکرد الکتریکی پنل، هرگونه نارسایی احتمالی مانند اختلاف خروجی‌های پنل با مقدار مورد انتظار را روشن کرده و محصول را برای عرضه به بازار، آماده میسازد.

تصویر ۴ - تست IV پنل‌های خورشیدی در مانا انرژی

• کنترل فرآیند مونتاژ پنل خورشیدی

استفاده از سیستمهای اتوماسیون پیشرفته در فرآیند مونتاژ، به ویژه در لحیم کاری و بررسی کیفیت اتصالات، سبب کاهش خطا‌های انسانی و افزایش سرعت و دقت تولید در این کارخانه شده است. همچنین روش‌های تضمین کیفیت و ایمنی محصول در کارخانه مانا انرژی پاک تنها به مراحل تولید محدود نمیشود بلکه پس از تولید نیز، در آزمایشگاه جامع فتوولتائیک براساس استاندارد‌های مشخص، به طور مستمر ادامه دارد.

این موارد مجموعاً باعث شده است تا شرکت مانا انرژی پاک بتواند محصولاتی با دوام، کیفیت و عملکرد مطمئن به بازار ارائه دهد و نقش مهمی در ارتقای صنعت پنل‌های خورشیدی کشور ایفا نماید.

کلام پایانی:

در پایان این بازدید اختصاصی از خط تولید مانا انرژی پاک، جایی که هر جزئیات کوچک گواهی بر تلاش برای کیفیت بی نقص است، میتوان گفت که این کارخانه نه تنها تولیدکننده پنل‌های خورشیدی است بلکه یک مدرسه فناورانه زنده در دل صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر ایران محسوب میشود. مشاهده فناوری¬های پیشرفته، دقت در کنترل کیفیت و روند‌های آزمایشی پیچیده، این پیام را روشن می¬کند که مانا انرژی پاک بیش از یک برند، یک تعهد ملی به آینده‌ای سبز و پایدار است.