تأثیر تنگه هرمز بر تجدیدپذیرها

به گزارش برق نیوز، تنگه هرمز همچنان مسیر عبور روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و نزدیک به یک‌پنجم تجارت جهانی نفت و حدود ۲۰ درصد تجارت جهانی LNG است، از طرفی این تحولات نشان داد که آنچه در هرمز آسیب‌پذیر شد صرفاً جریان نفت نبود، بلکه شبکه لجستیکی بود که تجارت جهانی بر آن استوار است شبکه‌ای که انتقال فناوری‌ها و تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر نیز به همان اندازه به آن وابسته است.

از آنجایی که امروزه بیش از ۸۰ درصد ظرفیت تولید پنل‌های خورشیدی جهان در چین متمرکز شده و این کشور سهم غالبی در تولید اینورترها، باتری‌های لیتیومی و بسیاری از تجهیزات کلیدی شبکه برق نیز در اختیار دارد و انتقال این تجهیزات به بازار‌های اروپا، خاورمیانه و آفریقا عمدتاً از طریق شبکه حمل ونقل دریایی انجام می‌شود.

بنابراین، هر بحرانی که هزینه حمل ونقل، بیمه یا قابلیت پیش بینی مسیر‌های دریایی را کاهش دهد، به طور مستقیم هزینه و زمان اجرای پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر را نیز افزایش خواهد داد.

البته نتیجه این تحولات را نباید به اشتباه، کاهش اهمیت انرژی‌های تجدیدپذیر دانست. برعکس، بحران اخیر نشان داد که کشور‌ها برای تحقق گذار انرژی، ناگزیرند علاوه بر توسعه ظرفیت تولید برق پاک، امنیت زنجیره تأمین آن را نیز تضمین کنند.

به همین دلیل، طی سال‌های اخیر راهبرد‌هایی مانند تنوع‌بخشی به تأمین‌کنندگان، منطقه‌ای‌سازی تولید، ایجاد ظرفیت‌های تولید محلی و افزایش ذخایر راهبردی تجهیزات با سرعت بیشتری در دستور کار دولت‌ها قرار گرفته است. به بیان دیگر، بحران هرمز گذار انرژی را متوقف نکرد بلکه آن را وارد مرحله جدیدی کرد که در آن تاب آوری زنجیره تأمین به اندازه تولید برق پاک اهمیت یافته است.

این تحول برای ایران نیز واجد پیام‌های مهمی است. اگر روند جهانی به سمت منطقه‌ای سازی زنجیره‌های تأمین ادامه یابد، ایران می‌تواند با توسعه تولید تجهیزات منتخب، مونتاژ فناوری‌های انرژی پاک، خدمات مهندسی و صادرات تجهیزات برق، جایگاه خود را در زنجیره ارزش منطقه‌ای ارتقا دهد همچنین هم‌زمان بر حمایت از ساخت داخل، توسعه شرکت‌های دانش بنیان، ارتقای توان خدمات فنی و مهندسی باید تاکید شود.

 در واقع، تجربه بحران هرمز نشان می‌دهد که در عصر گذار انرژی، امنیت انرژی به میزان تاب‌آوری زنجیره تأمین فناوری‌های انرژی‌های تجدیدپذیر نیز وابسته است از این رو چنین رویکردی می‌تواند ضمن تسریع توسعه انرژی‌های پاک در کشور، جایگاه ایران را به عنوان یکی از بازیگران مؤثر بازار منطقه‌ای انرژی‌های تجدیدپذیر و خدمات مرتبط با آن ارتقا دهد.