گاز نیروگاه‌ها ۹۶۲۲ تومان شد/ پشت پرده گرانی برق را شفاف کنید!
به گزارش برق نیوز، میلاد ضیائیان رئیس انجمن تولیدکنندگان برق استان قزوین در یادداشتی نوشت: نرخ جدید سوخت نیروگاه‌ها از ابتدای آبان! وزارت نیرو باید پاسخ دهد این تصمیم چه اثری بر قیمت برق، هزینه تولید صنایع و جیب مصرف‌کنندگان خواهد گذاشت؟
اعلام نرخ جدید سوخت نیروگاه‌های عرضه‌کننده برق در تابلو آزاد، فقط انتشار یک عدد در قالب بخشنامه نیست؛ تصمیمی است که باید درباره مبانی محاسبه، پیامد‌های اقتصادی و آثار احتمالی آن بر بازار برق توضیح داده شود. وقتی نرخ هر مترمکعب گاز طبیعی برای این نیروگاه‌ها به ۹۶ هزار و ۲۲۵ ریال، معادل حدود ۹ هزار و ۶۲۳ تومان، می‌رسد، دیگر نمی‌توان با یک اطلاعیه کوتاه از کنار پرسش‌های جدی درباره اقتصاد برق کشور عبور کرد.
از ابتدای آبان، تولیدکنندگان باید نرخ جدید هزینه سوخت را در محاسبات و قیمت‌گذاری برق خود لحاظ کنند. اما پرسش اصلی اینجاست: چه کسی درباره پیامد‌های این تغییر پاسخ‌گوست؟
وزارت نیرو و متولیان بازار برق نمی‌توانند صرفاً نرخ جدید را اعلام کنند، محاسبه هزینه‌ها را به تولیدکنندگان بسپارند و بدون ارائه تصویری روشن از آثار تصمیم، انتظار داشته باشند افکار عمومی درباره نتایج آن پرسشی مطرح نکند.
مسئله فقط نرخ گاز نیست؛ مسئله، شفافیت در اداره بازاری است که مستقیماً با امنیت انرژی، تولید صنعتی و هزینه‌های اقتصادی کشور ارتباط دارد.
نرخ را اعلام می‌کنند؛ اما صورت‌حساب نهایی با کیست؟
در اقتصادی که صنایع با دشواری تأمین سرمایه در گردش، افزایش هزینه‌های تولید و محدودیت‌های متعدد دست‌وپنجه نرم می‌کنند، هر تصمیمی که بر هزینه تأمین انرژی اثر بگذارد، نیازمند توضیح و ارزیابی دقیق است.
تغییر نرخ سوخت نیروگاه‌ها می‌تواند بر محاسبات اقتصادی تولید برق اثر بگذارد؛ اما میزان و نحوه انتقال این اثر به قیمت برق، به سازوکار معاملات، قراردادها، راندمان نیروگاه‌ها و سایر هزینه‌ها بستگی دارد.
دقیقاً به همین دلیل است که انتشار یک عدد، بدون ارائه اطلاعات تکمیلی، برای پاسخ‌گویی به افکار عمومی کافی نیست.
وزارت نیرو باید روشن کند نرخ جدید بر چه مبنایی تعیین شده است؟ نرخ قبلی در همین سازوکار چقدر بوده؟ تغییر جدید چه میزان به هزینه تمام‌شده تولید برق اضافه می‌کند؟ و آیا آثار این تصمیم پیش از اجرا بر قیمت معاملات برق و هزینه تأمین انرژی صنایع ارزیابی شده است؟
اگر پاسخ این پرسش‌ها روشن است، چرا گزارش مستند و قابل ارزیابی آن در کنار اطلاعیه منتشر نمی‌شود؟
شفافیت، لطف دستگاه اجرایی به مردم نیست؛ حداقل انتظار از مدیریت منابع عمومی و زیرساخت‌های حیاتی کشور است.
بازار آزاد برق؛ رقابت واقعی یا انتقال هزینه به خریدار؟
عرضه برق در تابلو آزاد می‌تواند به رقابت و شفافیت بیشتر کمک کند؛ اما آزاد بودن یک بازار به‌خودی‌خود تضمین‌کننده رقابت سالم یا منافع خریداران نیست.
وقتی هزینه سوخت تغییر می‌کند، باید مشخص باشد که این تغییر چگونه در قیمت پیشنهادی تولیدکنندگان منعکس می‌شود، خریداران چه قدرت انتخابی دارند و چه سازوکاری برای نظارت بر عملکرد بازار وجود دارد.
اگر تولیدکننده با هزینه بالاتری روبه‌رو شود، طبیعی است که محاسبات اقتصادی خود را بازنگری کند؛ اما این موضوع به معنای آن نیست که هر افزایش هزینه‌ای، بدون بررسی و توضیح، باید به خریدار منتقل شود.
بازار برق به قواعد روشن، داده‌های قابل دسترس و نظارت مؤثر نیاز دارد. نمی‌توان از رقابت سخن گفت، اما درباره نحوه محاسبه هزینه‌ها، آثار تغییر نرخ سوخت و پیامد‌های اقتصادی تصمیم‌ها توضیح کافی نداد.
مطالبه روشن است: متولیان بازار برق باید مشخص کنند چه کسی بر مبنای قیمت‌گذاری نظارت می‌کند و چگونه می‌توان اطمینان یافت که هزینه‌های جدید به شکلی شفاف و قابل دفاع در بازار منعکس می‌شوند.
صنایع باید تاوان کدام تصمیم را بدهند؟
صنایع برای ادامه فعالیت به انرژی پایدار و قابل پیش‌بینی نیاز دارند. تغییرات ناگهانی یا غیرشفاف در هزینه تأمین برق می‌تواند برنامه‌ریزی بنگاه‌ها را دشوار کند؛ به‌ویژه برای واحد‌هایی که سهم انرژی در هزینه تمام‌شده محصولاتشان قابل توجه است.
در چنین شرایطی، سیاست‌گذار نمی‌تواند صرفاً از ضرورت اصلاح اقتصاد برق سخن بگوید و نسبت به آثار احتمالی تصمیم‌های خود بر تولید، اشتغال و قدرت رقابت صنایع بی‌تفاوت بماند.
اگر تغییر نرخ سوخت با هدف واقعی‌تر شدن اقتصاد تولید برق انجام شده است، باید روشن شود این سیاست چه منافعی برای صنعت برق ایجاد می‌کند، چه هزینه‌هایی به صنایع تحمیل خواهد کرد و چه تمهیداتی برای جلوگیری از اختلال در تولید در نظر گرفته شده است.
نمی‌توان از یک سو بر ضرورت حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری تأکید کرد و از سوی دیگر، تصمیم‌های مرتبط با هزینه انرژی را بدون انتشار ارزیابی روشن از پیامد‌های آن به اجرا گذاشت.
البته هنوز نمی‌توان گفت نرخ جدید به‌طور قطعی موجب افزایش قیمت برق همه صنایع یا تعرفه برق خانگی خواهد شد. همین ابهام، ضرورت انتشار اطلاعات دقیق از سوی متولیان را دوچندان می‌کند.
آیا قبض برق مردم هم گران می‌شود؟
پاسخ این پرسش باید مستند و روشن باشد، نه مبتنی بر حدس و گمان.
نرخ اعلام‌شده مربوط به سوخت نیروگاه‌های عرضه‌کننده برق در تابلو آزاد است و به‌تنهایی به معنای افزایش قطعی تعرفه برق خانگی نیست. با این حال، افکار عمومی حق دارد بداند آیا این تغییر در نهایت بر هزینه تأمین برق برخی مصرف‌کنندگان اثر خواهد گذاشت و اگر چنین است، دامنه این اثر چقدر خواهد بود.
وزارت نیرو باید میان نرخ سوخت نیروگاه‌ها، قیمت معاملات برق در تابلو آزاد و تعرفه نهایی مصرف‌کنندگان تفکیک روشنی ارائه کند. پنهان شدن پشت پیچیدگی‌های فنی و مقرراتی، پاسخ مناسبی به یک پرسش اقتصادی عمومی نیست.
مردم نباید از طریق شایعه و گمانه‌زنی درباره آینده هزینه انرژی مطلع شوند. این وظیفه دستگاه متولی است که آثار تصمیم خود را توضیح دهد و مانع شکل‌گیری ابهام در افکار عمومی شود.
پنج مطالبه روشن از وزارت نیرو و متولیان بازار برق
اکنون که نرخ جدید برای اجرا از ابتدای آبان اعلام شده، انتظار می‌رود مسئولان مربوطه بدون کلی‌گویی به پنج پرسش اساسی پاسخ دهند:
۱. مبنای دقیق تعیین نرخ جدید چیست؟ فرمول محاسبه، نرخ قبلی و میزان تغییر آن در همین سازوکار باید منتشر شود.
۲. اثر واقعی این نرخ بر هزینه تولید برق چقدر است؟ این اثر باید با توجه به راندمان نیروگاه‌ها و سایر هزینه‌های تولید بررسی و اعلام شود.
۳. پیامد تصمیم بر قیمت معاملات برق چیست؟ لازم است آثار احتمالی تغییر نرخ سوخت بر قیمت عرضه در تابلو آزاد به‌صورت مستند ارزیابی شود.
۴. تکلیف صنایع و مصرف‌کنندگان چیست؟ وزارت نیرو باید روشن کند این تغییر از چه مسیر‌هایی ممکن است بر هزینه تأمین برق اثر بگذارد و چه تمهیداتی برای مدیریت پیامد‌های آن پیش‌بینی شده است.
۵. چه نهادی مسئول نظارت و پاسخ‌گویی است؟ باید مشخص باشد کدام مرجع، آثار اجرای نرخ جدید را پایش می‌کند و گزارش نتایج را در اختیار مردم و فعالان اقتصادی قرار خواهد داد.
اینها پرسش‌های حاشیه‌ای نیستند؛ حداقل الزامات یک تصمیم اقتصادی شفاف‌اند.
اصلاح اقتصاد برق، مجوز تصمیم‌گیری بدون پاسخ‌گویی نیست
واقعیت آن است که صنعت برق به اصلاحات اقتصادی، سرمایه‌گذاری و تأمین منابع پایدار نیاز دارد. نمی‌توان انتظار داشت نیروگاه‌ها بدون توجه به هزینه‌های واقعی فعالیت کنند و هم‌زمان از پایداری تولید و توسعه ظرفیت سخن گفت.
اما اصلاح اقتصاد برق نیز نمی‌تواند به مجموعه‌ای از تغییر نرخ‌ها و بخشنامه‌ها محدود شود. هر تصمیم باید مبنای روشن، هدف قابل سنجش و سازوکار مشخصی برای ارزیابی نتایج داشته باشد.
اگر قرار است هزینه واقعی تولید برق در قیمت‌ها منعکس شود، باید مشخص شود این اصلاح چگونه به افزایش بهره‌وری، کاهش ناترازی، توسعه ظرفیت تولید و بهبود کیفیت خدمات منجر خواهد شد. صرف تغییر نرخ سوخت، بدون پاسخ روشن به این پرسش‌ها، تضمینی برای حل مشکلات ساختاری صنعت برق نیست.
مسئله این نیست که چرا هزینه‌ها تغییر می‌کنند؛ مسئله این است که چرا باید درباره آثار چنین تغییر مهمی، اطلاعات دقیق و پاسخ‌گویی شفاف مطالبه کنیم؟
نرخ جدید سوخت نیروگاه‌ها از ابتدای آبان وارد محاسبات می‌شود؛ اکنون نوبت وزارت نیرو و متولیان بازار برق است که درباره مبانی این تصمیم و پیامد‌های آن توضیح دهند.
مردم و صنایع نباید فقط هنگام اجرای تصمیم‌ها با اعداد و ارقام جدید روبه‌رو شوند؛ آنها حق دارند بدانند این تصمیم‌ها چگونه گرفته می‌شوند، چه اهدافی را دنبال می‌کنند و هزینه‌ها و منافعشان چگونه توزیع خواهد شد.
اعلام نرخ جدید، پایان ماجرا نیست؛ آغاز مسئولیت پاسخ‌گویی است. وزارت نیرو باید به‌جای اکتفا به ابلاغ نرخ، گزارش روشن و مستندی از آثار اقتصادی این تصمیم ارائه کند.
منبع: تیتر قزوین
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «برق نیوز» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.