کد خبر: ۴۱۳۶۵
تاریخ انتشار : ۱۰:۰۳ - ۲۸ فروردين ۱۳۹۹
همواره از تفاوت بین قیمت تمام شده و قیمت تکلیفی برق، به عنوان تنها عامل عدم توازن اقتصادی در صنعت برق یاد می‌شود. اما بررسی روند افزایشی هزینه تولید برق این هشدار را می‌دهد که سهم ناکارآمدی در مدیریت صنعت برق نیز در ایجاد عدم توازن اقتصادی این صنعت قابل چشم پوشی نیست.
به گزارش برق نیوز، به منظور کاهش تصدی گری دولت در اقتصاد، افزایش بهره وری و رفاه عمومی، افزایش نوآوری و کاهش هزینه‌ها و البته متاثر از تجربیات کشور‌های پیشرو در اجرای توصیه‌های اقتصادی بازار آزاد، از اوایل دهه هشتاد و همزمان با رشد صنعت مخابرات و ارتباطات همراه، پروژه تبدیل برق از یک خدمت عمومی به یک کالای تجاری به شکل جدی در ایران آغاز شد.

در نتیجه این فعالیت ها، انحصار دولتی در صنعت برق شکسته شد (شکست ساختار عمودی) و ۶۰ درصد از نیروگاه‌های تولید برق به بخش خصوصی واگذار گردید. در گام بعدی زیرساخت مهمی به نام بازار برق تاسیس شد. خصوصی سازی در بخش توزیع، اما توفیق چندانی به دست نیاورد و در حال حاضر نیز وضعیت مالکیت این بخش مبهم است.

با این حال، با گذشت دو دهه از آغاز تجدید ساختار در صنعت برق، امروز با این واقعیت مواجه هستیم که بر خلاف صنعت مخابرات و ارتباطات، هیچکدام از اهداف تجدید ساختار در این صنعت به درستی محقق نشده است و این صنعت نه تنها باری از روی دوش دولت برنداشته است، بلکه هر ساله با کسری بودجه چند هزار میلیاردی مواجه می‌شود که همواره بر حجم آن افزوده می‌شود.

صنعت برق ورشکسته است!

اقتصاد صنعت برق در حال حاضر با مشکلات متعددی مواجه است. در حال حاضر مجموعه طلب این صنعت از مشترکین بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد تومان می‌باشد که حدود ۵۰ درصد آن مربوط به مشترکین عادی و بقیه مربوط به سازمان‌های اداری دولتی و شبه دولتی می‌باشد. مجموع بدهی صنعت برق به بخش‌های خصوصی نیز بالغ بر ۲۰.۳۰۰ میلیارد تومان می‌باشد.

علاوه بر این با پیش‌بینی فروش ۲۸۲ میلیارد کیلووات ساعتی برق در سال ۹۹ و با توجه به هزینه تمام شده ۱۴۰ تومانی آن به ازای هر کیلووات ساعت برق، مجموعاً ۴۰.۰۰۰ میلیارد تومان هزینه تأمین انرژی مشترکین خواهد بود. این در حالیست که در خوشبینانه‌ترین حالت، پیش‌بینی می‌شود که با احتساب ۲۵.۰۰۰ میلیارد تومان درآمد فروش انرژی- با فرض وصول۱۰۰ درصد- و نیز اوراق خزانه و … درآمد صنعت برق چیزی حدود ۳۲.۰۰۰ میلیارد تومان گردد.

در چنین شرایطی صنعت برق با کسری ۸۰۰۰ میلیارد تومانی نقدینگی مواجه خواهد بود و طبعاً این موضوع سبب ایجاد توازن اقتصادی منفی خواهد شد.

ناکارآمدی یا ناگزیری؟
 

در این بین، سیاست‌های بازار برق و بورس به گونه‌ای است که بخش اعظم نقدینگی حاصل شده به بخش تولید پرداخت می‌گردد و عملاً این عدم توازن اقتصادی به بخش انتقال و توزیع منتقل می‌گردد. مسأله‌ای که منجر به کاهش سرمایه‌گذاری در بخش توزیع و به خصوص انتقال خواهد شد که ناپایداری فنی شبکه از کمترین آثار آن خواهد بود. اگر کسری بودجه سرمایه‌ای صنعت برق معادل ۹۰۰۰ میلیارد تومان را به کسری بودجه جاری اضافه کنیم شرایط بدتر هم خواهد شد.

ناکارآمدی یا ناگزیری؟
 


این اعداد ارقام که هر ساله هم تکرار می‌شوند، یک پیام روشن دارند و آن هم ورشکستی صنعت برق است؛ به این معنا که هدف تبدیل برق به یک کالای تجاری با شکست مواجه شده است و صنعت برق عملا از خزانه دولت ارتزاق می‌کند.

تفاوت قیمت تکلیفی و قیمت تمام شده برق، بهانه است یا علت؟

بسیاری از فعالین صنعت برق، مهمترین عامل در عدم توازن اقتصاداین صنعت را در ما به تفاوت قیمت تکلیفی و قیمت تمام شده برق (یارانه برق) جستجو می‌کنند. آن‌ها بر این باورند که عامل اصلی این کسری بودجه سالانه در تفاوت بین قیمت تمام شده و قیمت تکلیفی برق است.

ناکارآمدی یا ناگزیری؟
نمودار فوق به روشنی نشان می‌دهد که در سال‌های پس از انقلاب اسلامی ایران، قیمت برق به طور کلی کاهش یافته است. اما این همه ماجرا نیست!

بررسی‌ها نشان می‌دهد که هزینه‌ی تمام شده تولید برق نیز روندی صعودی داشته است. این موضوع بدان معناست که حداقل بخشی از این کسری بودجه ناشی از سوء مدیریت و ناکارآمدی در اداره صنعت برق است. البته تاکنون مطالعه‌ای در خصوص سهم هر یک از این دو گزاره در بوجود آمدن کسری بودجه در این صنعت صورت نگرفته است و همواره عامل اول، به عنوان تنها عامل ایجاد این بحران معرفی شده است.

ناکارآمدی یا ناگزیری؟
همانطور که در نمودار فوق مشخص است، هزینه تمام شده برق در دو دهه گذشته با یک شیب ثابت در حال افزایش است.

نباید از سهم ناکارآمدی در ایجاد کسری بودجه در صنعت برق غفلت شود!

بنابراین ضروری است بررسی دقیق و علمی در اقتصاد صنعت برق کشور انجام شود و سهم هر یک از این دو عامل مشخص شود و متناسب با آن‌ها اقدامات اصلاحی در این صنعت تجویز و اجرا شود. با توجه به تجربه اجرایی کشور، بدیهی است بدون این بررسی، هرچقدر منابع مالی به این صنعت تزریق شود، تنها بر دامنه مشکلات خواهد افزود.

همچنین تجربه موفقیت آمیز کشور‌های جهان از جمله کشور‌های در حال توسعه بیانگر این واقعیت است که صرف انجام اقداماتی، چون اصلاح قیمت ها، هرچند که ضروری است، اما لزوما نمی‌تواند موجب افزایش عملکرد اقتصادی این صنعت شود. بی شک عبور از مشکلات متعدد اقتصاد صنعت برق از طریق کاهش هزینه‌ها و افزایش منابع درآمدی امکان‌پذیر خواهد بود و برای دستیابی به این مهم داشتن درکی درست از شرایط کنونی الزامی است.
 
منبع:مقاومتی نیوز
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۲
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
کارشناس صنعت برق
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۱:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۸
0
0
هدف از راه اندازی بازار برق کاهش هزینه های صعودی صنعت برق هست ، اما بررسی بازار برق ایران همونطور که تو نمودار نشون داده شده حکایت از غیرعلمی بودن و ناکارآمدی تجدیدساختار صورت گرفته در صنعت برق ایران داره، ورودی اصلی قیمت دهی نیروگاه ها در بازار سوخت مصرفی هست که با تکلیفی بودن قیمت سوخت و یارانه سنگین دولت، خیلی از نیروگاه ها با سوخت گازوییل و قیمت چند برابر نسبت به گاز، قیمت کمتری از نیروگاه ها با سوخت گاز میدن که با کلیه اصول اقتصادی و نفس تجدید ساختار در تضاد هست، از طرف دیگه خروجی بازار که قیمت فروش برق هست هم به صورت دستوری تعیین میشه، در واقع هیچ فضای رقابتی که منجر به تشویق سرمایه گذاری و افزایش بهینگی در فرایند تولید و توزیع برق بشه وجود خارجی نداره و بازار برق فعلی ایران در بهترین حالت فقط یک سازوکار مالی دریافت و پرداخت نرخ های دستوری هست و رقابت یک شوخی تلخ هست، اینکه قوانین علمی تجدیدساختار رو به صورت نصفه و نیمه اجرا کنیم، نه تنها به بهینگی نزدیک نشدیم، بلکه در موارد بسیاری منجر به کاهش امنیت شبکه، استارت و استپ بی مورد واحدها و افزایش استهلاک نیروگاهها و همچنین افزایش مصرف سوخت به طور ویژه سوخت گران گازوییل میشود، امیدوارم که روزی برسه بازدهی و کارامدی مدل بازار برق ایران از طرف یک نهاد دلسوز و دارای قدرت تغییر مورد بررسی بیطرفانه قرار بگیره تا بیش از این شاهد هدررفت منابع کشور نباشیم
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۸
0
0
همین درآمد نیم‌بند هم به دست خود صنعت نمیرسد
ارسال نظر قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «برق نیوز» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
نام:
ایمیل:
* نظر:
وضعیت انتشار و پاسخ به ایمیل شما اطلاع رسانی میشود.
پربازدیدها
برق در شبکه های اجتماعی
اخبار عمومی برق نیوز
عکس و فیلم
پربحث ترین ها
آخرین اخبار