فروپاشی مجدد شبکه برق کوبا در میانه عملیات بازگردانی

به گزارش برق نیوز، نوسانات شدید شبکه، شرایط نامساعد جوی و ضعف زیرساخت‌های فرسوده انتقال و تولید برق از مهم‌ترین عوامل بروز این خاموشی عنوان شده است. هم‌زمان، کمبود سوخت و فرسودگی نیروگاه‌های حرارتی، روند بازگردانی برق را با دشواری مواجه کرده است.

این خاموشی، خدمات عمومی، حمل‌ونقل، بیمارستان‌ها، فعالیت‌های اقتصادی و زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار داده و بسیاری از ساکنان هاوانا شب را در فضا‌های باز و کنار ساحل سپری کرده‌اند تا از گرمای شدید تابستان در امان بمانند.

تجربه کوبا نشان می‌دهد که تاب‌آوری شبکه برق تنها به ظرفیت تولید وابسته نیست؛ بلکه نگهداری مستمر تجهیزات، تنوع منابع سوخت، سرمایه‌گذاری در شبکه انتقال و آمادگی برای مدیریت بحران، از ارکان اصلی پایداری شبکه‌های برق در شرایط بحرانی به شمار می‌روند.

به گفته مقامات شرکت دولتی برق کوبا، شبکه هنوز با کمبود شدید توان تولید مواجه است و زیرساخت‌های فرسوده این کشور توان پاسخگویی به نیاز روزافزون جمعیت را ندارد. بر اساس گزارش‌های رسمی، ظرفیت تولید برق موجود در شبکه در زمان راه‌اندازی مجدد، تنها حدود ۱۰۰۰ مگاوات بوده است، در حالی که تقاضای واقعی مصرف در ساعات اوج، به ۲۷۵۰ مگاوات می‌رسد. این یعنی کسری تولیدی بیش از ۱۷۰۰ مگاواتی که در ساعات مختلف روز، موجب اعمال خاموشی‌های چرخشی و ناپایداری شدید در شبکه می‌شود. با این حال، ریشه اصلی این بحران فراتر از نقص‌های فنی است. کوبا از سال‌ها پیش به دلیل تحریم‌های آمریکا با مشکل جدی در تأمین سوخت و تجهیزات مورد نیاز برای نگهداری نیروگاه‌های فرسوده خود مواجه بوده است. از اکتبر ۲۰۲۴، این کشور بار‌ها شاهد خاموشی‌های سراسری ناشی از خرابی زیرساخت‌های برق و طوفان‌ها بوده است.

اوضاع از ابتدای سال ۲۰۲۶ با اعمال تحریم‌های شدیدتر از سوی دولت جدید آمریکا بحرانی‌تر شد. واشنگتن با تهدید به مجازات کشور‌های ارسال‌کننده سوخت به کوبا، عملاً محاصره نفتی این کشور را تشدید کرد. پیش از این، ونزوئلا تأمین‌کننده اصلی نفت کوبا بود، اما پس از تحولات ژانویه در کاراکاس، این منبع نیز از دست رفت. از ابتدای سال جاری، کوبا پنج قطعی کامل برق را تجربه کرده است. در برخی از این خاموشی‌ها، بیش از ۲۴ ساعت طول کشیده تا برق به سراسر کشور بازگردد و در استان‌های دورافتاده، این روند چندین روز به طول انجامیده است. دولت کوبا به دلیل کمبود سوخت حتی دستور کاهش ۱۰ درصدی تولید برق را صادر کرده تا از مصرف سوخت ذخیره جلوگیری کند. وزیر انرژی و معادن کوبا، ویسنته د لا او لوی، در واکنش به این وضعیت گفت: «ما عملاً در حال زندگی در یک وضعیت جنگی هستیم» و تأکید کرد که «کمبود کامل سوخت» و ناتوانی در تأمین قطعات یدکی، از پیامد‌های مستقیم تحریم‌های آمریکاست.

وزیر انرژی و معادن کوبا، ویسنته د لا او لوی، در واکنش به این وضعیت گفت: «ما عملاً در یک وضعیت جنگی به سر می‌بریم» و تأکید کرد که «کمبود کامل سوخت» و ناتوانی در تأمین قطعات یدکی برای نیروگاه‌های بیش از ۴۰ ساله، از پیامد‌های مستقیم تحریم‌های آمریکاست. به گفته مقامات کوبایی، این کشور برای تأمین برق پایدار به حدود هشت نفتکش سوخت در ماه نیاز دارد، اما از ابتدای سال جاری، تنها یک نفتکش روسی با ۱۰۰ هزار تن نفت خام اجازه ورود پیدا کرده است.