رهبر انقلاب خواستار خودکفایی برق منازل شدند

به گزارش برق نیوز، وزارت نیرو نیز توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی را به‌عنوان یکی از راهکار‌های افزایش ظرفیت تولید برق و انتقال بخشی از تولید به محل مصرف دنبال می‌کند؛ برنامه‌ای که بر اساس هدف‌گذاری اعلام‌شده، قرار است ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی را به حدود ۵ هزار مگاوات برساند.

هدف‌گذاری برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی

مصطفی رجبی مشهدی، معاون وزیر نیرو اعلام کرده است که ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی از حدود ۱۷۰ مگاوات در ابتدای فعالیت دولت چهاردهم به حدود ۶۵۰ مگاوات رسیده است.

در کنار افزایش ظرفیت تولید، گسترش تعداد واحد‌های خانگی مجهز به سامانه‌های خورشیدی نیز در دستور کار قرار دارد. عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، از تجهیز ۵۱ هزار منزل به مولد‌های تجدیدپذیر خبر داده و اعلام کرده است که برنامه تجهیز ۶۰۰ هزار منزل دیگر نیز دنبال می‌شود.

اجرای این برنامه می‌تواند بخشی از تولید برق را از نیروگاه‌های بزرگ به محل مصرف منتقل کند. در این الگو، برق تولیدشده در ساعات تابش خورشید بخشی از نیاز مصرف‌کنندگان را تأمین می‌کند و در صورت اتصال مناسب به شبکه، می‌تواند فشار بر شبکه برق در ساعات روز را کاهش دهد.

هزینه احداث نیروگاه خورشیدی خانگی چقدر است؟

یکی از موضوعات مهم در توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی، هزینه اولیه نصب تجهیزات و امکان تأمین مالی آن برای خانوارهاست. برآورد‌های اعلام‌شده از سوی مسئولان صنعت برق نشان می‌دهد هزینه احداث یک نیروگاه خورشیدی خانگی با ظرفیت ۵ کیلووات، بسته به تجهیزات و شرایط اجرا، حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان است.

در کنار هزینه خرید تجهیزات، تسهیلات بانکی نیز به‌عنوان یکی از ابزار‌های حمایت از متقاضیان در نظر گرفته شده است. زهره اولیا، مدیرکل دفتر بررسی‌های اقتصادی و تأمین منابع مالی ساتبا، از پیش‌بینی تسهیلاتی تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان با نرخ سود ۱۴ درصد و بازپرداخت ۶۰ ماهه برای این طرح خبر داده است. به گفته وی، تاکنون بیش از ۳۵ میلیارد تومان تسهیلات به ۸۸ متقاضی پرداخت شده که ظرفیت نیروگاه‌های مربوط به این تسهیلات در مجموع حدود ۴۴۰ کیلووات است.

درآمد نیروگاه خورشیدی خانگی از محل فروش برق

اقتصاد نیروگاه‌های خورشیدی خانگی تا حد زیادی به میزان تولید برق و نرخ خرید تضمینی آن وابسته است. در این طرح، برق تولیدی نیروگاه‌های متصل به شبکه می‌تواند مطابق ضوابط قرارداد به شبکه سراسری فروخته شود و برای سرمایه‌گذار درآمد ایجاد کند.

برای نمونه، اگر یک نیروگاه ۵ کیلوواتی به‌طور متوسط روزانه ۲۴ کیلووات‌ساعت برق تولید کند، میزان تولید ماهانه آن به حدود ۷۲۰ کیلووات‌ساعت می‌رسد. با فرض خرید هر کیلووات‌ساعت برق به نرخ ۵۸ هزار و ۵۴۰ ریال، درآمد ناخالص ماهانه این نیروگاه حدود ۴ میلیون و ۲۱۴ هزار تومان خواهد بود.

البته این رقم محاسبه‌ای بر مبنای میزان تولید و نرخ فرض‌شده است و درآمد واقعی به شرایط تابش، موقعیت جغرافیایی، عملکرد تجهیزات، مفاد قرارداد خرید برق و هزینه‌های نگهداری بستگی دارد. همچنین نرخ خرید تضمینی باید متناسب با ظرفیت نیروگاه و ضوابط قرارداد مربوط بررسی شود.

از سوی دیگر، توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی می‌تواند به توزیع تولید برق در سطح شبکه کمک کند؛ با این حال، تحقق این ظرفیت نیازمند برنامه‌ریزی برای اتصال ایمن نیروگاه‌ها، مدیریت نوسان تولید، کنترل ولتاژ و توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی است.

تجربه جهانی در توسعه خورشیدی پشت‌بامی

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک و پراکنده در سال‌های اخیر به یکی از مسیر‌های گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر در جهان تبدیل شده است. در این الگو، خانوارها، واحد‌های تجاری و ساختمان‌های عمومی با نصب پنل‌های خورشیدی، بخشی از برق مورد نیاز خود را در محل مصرف تولید می‌کنند.

با این حال، موفقیت چنین طرحی تنها به افزایش تعداد پنل‌های نصب‌شده وابسته نیست؛ بلکه عواملی مانند هزینه اولیه تجهیزات، نرخ خرید برق، دسترسی به تسهیلات، تعرفه برق مصرفی و امکان ذخیره‌سازی انرژی در میزان استقبال خانوار‌ها نقش تعیین‌کننده دارند.

در ایران نیز تحقق هدف ۵ هزار مگاواتی نیروگاه‌های خورشیدی خانگی مستلزم آن است که علاوه بر تسهیل تأمین مالی و توسعه تجهیزات، مدل اقتصادی روشنی برای خانوار‌ها تعریف شود. همچنین باید میان هدف تولید برق و هدف تأمین برق مستقل در زمان خاموشی تمایز قائل شد؛ چراکه خودکفایی واقعی منازل در تأمین برق، علاوه بر ظرفیت تولید، به تجهیزات ذخیره‌سازی و زیرساخت فنی متناسب نیز نیاز دارد.