عراق یک مکانیزم مالی برای ادامه خرید گاز و برق از ایران با وجود تحریمهای آمریکا علیه تهران یافته است که مشابه اینستکس خواهد بود که اخیراً توسط کشورهای اروپایی برای تسهیل مبادلات تجاری قانونی با ایران فعال شده است . بغداد پول گاز و برق وارداتی از ایران را با سپردن پول در حساب ویژه بانکی در داخل عراق، به دینار عراق پرداخت خواهد کرد و ایران نمیتواند این پول را برداشت کند، اما قادر خواهد بود از این پول برای خرید کالا در خارج از عراق استفاده کند.
وزیر انرژی عراق گفت: شرایط عراق الان ویژه است این کشور نیاز شدید به برق و گاز دارد و ما هم هیچ گزینهای به غیر از ایران نداریم و معافیت تحریمی برای خرید گاز و برق از ایران ادامه خواهد یافت. ما به واردات برق به طور موقت از ایران نیاز داریم و این بیش از شش ماه بیشتر طول نخواهد کشید. اما نیاز ما برای گاز حدود ۲ یا ۳ سال طول خواهد کشید. یعنی تا زمانی که ما وضعیت تولید گاز در عراق را بهبود بخشیم.
با وجود موانعی که امریکا برای مشتریان انرژی ایران برای ادامه تعامل با ایران ساخته عراق همچنان مشتری گاز و برق کشورمان است اما، بعد از اعمال تحریمهای آمریکا در پرداخت پول گاز و برق از سوی این کشور به ایران وقفه ایجاد شد؛ که به گفته وزیر نیرو این وقفه از بین رفته و آنها در حال پرداخت بدهی خود هستند.
وزیر برق عراق با تاکید بر عدم امکان جایگزینی برق وارداتی از ایران گفت: برق وارداتی ایران در حاضر چهار هزار مگاوات است که بطور مستقیم و یا از طریق تامین گاز خوراک نیروگاههای تولید برق عراق تامین میشود و از نظر قیمت مناسب، حجم قابل صادرات و سرعت تحویل آن در حال حاضر غیر قابل رقابت است.
بعد از سفر رئیس جمهور و رئیس کل بانک مرکزی به عراق و پیدا کردن راه حلی برای پرداخت بدهیهای این کشور، مطالبات برقی ایران از عراق به زیر ۱۰۰ میلیون دلار کاهش یافت.
وزارت برق عراق اعلام کرد عراق هیچ جایگزینی برای واردات گاز ایران ندارد و توقف واردات به بهای از دست رفتن ۴۰۰۰ مگاوات ظرفیت در شبکه نیروی عراق تمام میشود.
عراق با عربستان سعودی یادداشت تفاهم اولیهای برای اتصال شبکههای برق دو کشور امضا کرد تا شرکتهای سعودی فعال در حوزه برق به همکاری با طرف عراقی در راستای تأمین نیازهای این کشور تشویق شوند.
رئیس پارلمان عراق ضمن اعلام آنکه این کشور زمان بیشتری برای رسیدن به خودکفایی در بخش انرژی نیاز دارد، ابراز امیدواری کرد، معافیت عراق از تحریم واردات برق ایران تا سه سال دیگر تمدید شود.
ایران از سپتامبر سال ۲۰۰۴ تاکنون بالغ بر ۶۵ میلیارد کیلووات ساعت انرژی برق به ارزش ۶.۲ میلیارد دلار به کشور عراق صادر کرده که تاکنون ۵.۲۱ میلیارد دلار از این رقم دریافت شده است.
روز گذشته اولین بخش از مطالبات دولت ایران به حساب بانک مرکزی کشورمان واریز شد. از ۱۲ میلیارد دلار صادرات ایران به عراق ۴ میلیارد آن صادرات برق و گاز است.
دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق گفت: ایران تصمیم دارد دو حساب باز کند و اعلام شد عراق پول را با هر ارزی که میتواند، پرداخت کند. هنوز پرداختی صورت نگرفته است و حسابها در حال بازگشایی هستند. ایران اصرار داشت طبق قرارداد پول گاز را با یورو و پول برق را با دلار بگیرد، اما طبق توافق بانک مرکزی ایران، پول یا با یورو دریافت میشود یا با دینار.
وزیر برق عراق در خصوص پرداخت بدهیها و تاثیر تحریمها گفت: دو بانک خصوصی ایران برای دریافت مطالبات مشخص شدهاند و بانک مرکزی عراق نیز با آنها هماهنگ است. مراودات مالی دو کشور هیچ کدام مشکلی ندارد و تحریمهای آمریکا نمیتواند آن را تحت تاثیر قرار دهد ضمن آنکه پولی که به ایران پرداخت میکنیم به صورت ارزی به غیر از دلار خواهد بود.
بغداد درخواست آمریکا برای متوقف کردن خرید گاز و برق از ایران را قبول نکرد؛ عراق به انرژی ایران نیاز دارد و نگران است در صورت عدم تامین، آشوب و ناآرامی به ویژه در فصل تابستان در این کشور رخ بدهد.
وزیر برق و انرژی عراق با اشاره به اینکه از پیشرفتهای ایران در صنعت برق شگفت زده شدم گفت:ایران از این پس در تولید فناوری و تجهیزات نوین به صنعت برق کشور عراق کمک خواهد کرد.
براساس توافق امروز وزرای نیرو و برق ایران و عراق سه برنامه سنکرون سازی شبکه برق ایران و عراق تا پایان سال ۲۰۱۹ میلادی، کاهش تلفات شبکه برق عراق به میزان ۳۰ درصد تا پایان سال ۲۰۲۰ و جبران کمبود تولید برق عراق تا پایان سال ۲۰۲۱ توسط شرکتهای ایرانی انجام خواهد شد.
وزیر نیرو با تاکید بر اینکه فصل جدیدی برای همکاریهای برقی ایران و عراق آغاز شده است، تصریح کرد: در پی این یادداشت تفاهم، صنعت برق ایران تمامی تلاش خود را خواهد کرد تا با برنامهای سه ساله بتواند اغلب نیازهای نرم افزاری و سخت افزاری صنعت برق عراق را برآورده کند.
