عراق یک مکانیزم مالی برای ادامه خرید گاز و برق از ایران با وجود تحریم‌های آمریکا علیه تهران یافته است که مشابه اینستکس خواهد بود که اخیراً توسط کشورهای اروپایی برای تسهیل مبادلات تجاری قانونی با ایران فعال شده است . بغداد پول گاز و برق وارداتی از ایران را با سپردن پول در حساب ویژه بانکی در داخل عراق، به دینار عراق پرداخت خواهد کرد و ایران نمی‌تواند این پول را برداشت کند، اما قادر خواهد بود از این پول برای خرید کالا در خارج از عراق استفاده کند.
وزیر برق عراق گفت: خرید گاز و برق از ایران تا زمانی ادامه خواهد داشت که ما میادین گازی خودمان را به‌اندازه‌ای توسعه دهیم که در تأمین گاز به خودکفایی برسیم و همچنین نیروگاه‌های لازم را برای تأمین برق عراق بسازیم؛ این امر بین ۲ تا ۳ سال زمان می‌برد.
معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر گفت: پیش‌بینی می‌شود مصرف برق کشور در زمان پیک بار در سال آینده ۶۱ هزار مگاوات باشد که برای این منظور باید سه هزار مگاوات مدیریت مصرف داشته باشیم.ما به هیچ عنوان علاقه‌مند نیستیم صادرات برق به کشورهای همسایه را با چالش مواجه کنیم.
وزیر نیرو با بیان اینکه ایران قصد دارد که به‌عنوان هاب انرژی منطقه عمل کند، اظهار داشت: ما حتی سرمایه گذاران داخلی و خارجی را دعوت می‌کنیم تا در ایران سرمایه گذاری کنند. حتی آمادگی آن را داریم که شبکه انتقالمان را در اختیار این سرمایه گذاران قرار دهیم تا خودشان با کشورهای همسایه قرارداد منعقد و برق تولیدی خود را صادر کنند و در این حوزه قابل رقابت نیستیم، زیرا برای کشورهای همسایه که از ایران برق وارد می‌کنند جایگزین مناسبتری وجود ندارد.
رییس فدراسیون صادرات انرژی گفت:اتحادیه اروپا خواهان دریافت برق با ظرفیت ۵ هزار مگاوات از طریق گرجستان و اوکراین است، اما بخش خصوصی اجازه صادرات برق ندارد و نمی‌تواند به این پروژه‌ها ورودکند.
صنعت برق ایران در سال‌های گذشته، به سمت صادرات توجه بیشتری نشان داده است و با توجه به رکودی که در پروژه‌های زیرساختی دولت در حوزه برق در سال‌های اخیر اتفاق افتاده است، اهمیت استراتژی صادرات برای مدیران و صاحبان کسب و کار این صنعت دو چندان شده است؛ هرچند که مشکلات ناشی از تحریم، روند توسعه صادرات صنعت برق را کاهش داده است.
بغداد درخواست آمریکا برای متوقف کردن خرید گاز و برق از ایران را قبول نکرد؛ عراق به انرژی ایران نیاز دارد و نگران است در صورت عدم تامین، آشوب و ناآرامی به ویژه در فصل تابستان در این کشور رخ بدهد.
وزیر نیرو با بیان اینکه افزایش تعرفه برق پرمصرف ها جنبه تامین منابع مالی ندارد گفت: این طرح مورد تایید کمیسیون های مربوطه قرار گرفته و در سال جاری عملی می شود.
بر اساس گزارش سازمان برنامه و بودجه، صادرات خالص برق (صادرات منهای واردات) طی سال‌های ۸۴ لغایت ۸۸ معادل ۴۳.۳ درصد و طی برنامه پنجم ۲.۴۸ درصدرشد داشته است و همچنین میزان خالص صادرات برق در سال ۹۶ معادل ۴۶۵۹ هزار مگاوات ساعت بوده است.
مدیر عامل شرکت توانیر گفت: میزان برقی که از ایران به کشورهای دیگر صادر می‌شود، در قیاس با میزان تولید، بسیار کم است و این در شرایطی است که پتانسیل افزایش صادرات تا دو برابر میزان فعلی وجود دارد.
رییس هیات مدیره سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق با ابراز نارضایتی نسبت به بلاتکلیفی نرخ ارز نیروگاه‌ها اظهار داشت: نیروگاه‌ها جهت واردات تجهیزات مورد نیاز خود باید از سامانه نیما ارز تهیه کنند؛ اما نرخ ارزی که در فرمول قیمت گذاری برق لحاظ می‌شود هنوز تعیین نشده و این بلاتکلیفی به بار مشکلات نیروگاه‌ها اضافه شده است. نیروگاه‌های برق در شرایطی خصوصی سازی شده که قیمت گذاری برق، تکلیفی و دستوری است و ضمنا وصول مطالبات از وزارت نیرو با مشکلات متعدد مواجه است.
آمریکا قصد دارد تا شرکت‌های آمریکایی و برخی متحدین منطقه خود نظیر عربستان را جایگزین ایران در بازار انرژی عراق کند و از طرفی موانع جدی بر سر همکاری‌های اقتصادی بغداد و تهران به وجود بیاورد.
سخنگوی صنعت برق درباره مذاکره برای برای صدور برق از عربستان به عراق گفت: طبیعی است که کشور‌ها دنبال بازاریابی هستند و اینگونه نیست که بخواهند جایگزین برق ایران شوند، ضمن اینکه شبکه برق اینگونه نیست که امروز تصمیمی بگیرند و فردا صادرات عملیاتی شود، مثلا بگویند ۴ ماه مصرف نکنید بعدا ما برق‌تان را تامین می‌کنیم بلکه باید شبکه احداث و زیرساخت‌ها فراهم شود.
نماینده ویژه امور ایران در وزارت خارجه امریکا در خبری اعلام کرده که امریکا با ادامه خرید انرژی برق مورد نیاز عراق از کشورمان مخالفتی ندارد. البته جزییات بیشتری از این معافیت اعلام نشده است.
مشاور وزیر نیرو در امور بین الملل با بیان اینکه اهداف صادراتی باید از پویایی لازم برخوردار باشند، افزود: برای رسیدن به این هدف نیازمند برنامه ریزی‌های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت هستیم و همچنین می‌توانیم از برخی کشور‌هایی که شرایط ما را داشتند و اکنون رشد کرده و یا شکست خورده اند الگوبرداری کرده و استفاده کنیم.