جنگ و اعترضات به داد علی آبادی رسید/ تعارض منافع بخش خصوصی و دولتی برق در بحران‌های ملی

سرویس صنعت: برق نیوز قبلا از تعارض منافع در وزارت نیرو و بخش دولتی مطالب مختلفی را منتشر کرده است. بار‌ها نوشتیم که متاسفانه مدیران برقی دولتی ما از خاموشی‌ها و تعطیلی‌ها منفعت می‌برند و برخلاف آنچه که آنها در ظاهر بیان می‌کنند از اینکه کمبود برق برای آنها فرصت چانه زنی و جیره بندی ایجاد کرده است نه تنها خوشحال که حتی سودمند.

بنظرم در شرایط فعلی که مردم ایران و بخش خصوصی از تعطیلی و قطعی اینترنت زیان‌های وحشتناک اقتصادی و اجتماعی دیده، اما ناخواسته برای وزارت نیرو فرصتی برای تامین برق بی دردسر ایجاد کرده است. با اینکه تعدادی از نیروگاه‌های ایران برخلاف انتظار و بدلیل مشکلات فنی از مدار خارج شدند، اما اعتراضات دیماه و نیمه تعطیل شدن صنعت و کشور، موجب شد تا وزارت نیرو در تامین برق زمستان شرایط راحت تری را تجربه کند. این یکی از مصادیق تعارض منافع ملی و گروهی است.

قبلا و بعد از جنگ ۱۲ روزه نیز در یادداشتی به این مسئله پراختیم که جنگ ۱۲ روزه به داد علی آبادی و مشکلات آب و برق کشور به ویژه تهران رسید. معتقدم اگر مردم تهران بخاطر جنگ از تهران خارج نشده بودند بحران کمبود آب در شهریور ماه امسال، دولت و وزارت نیرو رو زمین گیر می‌کرد. جنگ به آنها فرصت داد تا حداقل یکماه بیشتر در تامین آب تهران ذخیره داشته باشند و در تامین برق نیز با عدم رها سازی آب پشت سدها، شهریور را راحتتر سپری کنند.

مدیران ارشد وزارت نیروی ایران برخلاف تحریم‌ها که اعلام می‌کردند تحریم نعمت است اینبار جنگ و اعترضات را بعنوان یک موهبت قلمداد نکرده، اما در خلوت بر این باورند که شرایط پیش آمده به داد آنها رسیده است. تعارض منافع جایی رخ می‌دهد که دولتی‌ها از تعطیلی‌ها و در کل کاهش مصرف برق استقبال می‌کنند، اما در بخش خصوصی، کاهش مصرف ناشی از تعطیلی ها و قطعی اینترنت هزینه‌های وحشتناکی را به آنها تحمیل می‌کند. بخش خصوصی ایران در سال ۱۴۰۴ با احتساب تعطیلی‌های رسمی، خاموشی ها، جنگ، اعتراضات، سرما، آلایندگی هوا و... کمتر از شش ماه فرصت کار داشته، اما باید تمام حق حساب‌های دولتی نظیر بیمه و مالیات و ... رو کامل بپردازد.

معتقدم تا بخش دولتی و خصوصی برق ایران تضاد منافع داشته باشند نمی‌توان معضل اقصاد برق را حل کرد. تا وقتی دولت با افزایش قیمت برق در بازار مخالف باشد یعنی تضاد منافع. تاوقتی شرکت‌های توزیع برق منافعشان در توزیع برق ارزان باشد یعنی تضاد منافع بخش خصوصی و دولتی ایران. تا وقتی که ساتبا پروژه‌های تولید در توزیعش مهمتر از تخصیص ارز به بخش خصوصی باشد یعنی تعارض منافع دولتی و خصوصی. وقتی حقوق ماهانه پرسنل شرکت‌های تابعه و وابسته وزارت نیرو بر پرداخت مطالبات پیمانکاران اولویت دارد چطور می‌توان چنین تعارض منافعی را حل کرد؟ تا وقتی کاهش مصرف برق صنایع اولویت مگاپروژه مدیریت بار توانیر باشد یعنی تعارض منافع بخش دولتی و خصوصی. تاوقتی کاهش فرکانس در تابستان راه کار اصلی جبران تولید هست یعنی تعارض منافع در بخش خصوصی و دولتی ایران است. منافع بخش دولتی برق ایران بجای کاهش بهره وری در کاهش مصرف برق تعریف شده است.تعارض منافع مپنا و مدیران در وزارت نیرو. استخدام سفارشی یا آزمونی. همکاری با رمز ارزها یا مقابله با آنها. عدم راه اندازی بازار کربن. عدم اجازه صادرات به بخش خصوصی و.... ده‌ها مورد از این تعارض منافع در برق می‌توان مثال زد.

صنعت برق ایران نه تماما دولتی است و نه کاملا خصوصی. هرجور که به نفعشان باشد از این فرصت بهره برداری می‌کنند. جنگ باعث شد وزارت علی آبادی یکسال دیگر تمدید شود، اما مردم و صنعت برق چه؟ تعطیلی‌های دیماه چه بر سر بخش خصوصی آورده است؟ قطعی اینترنت با کسب و کار‌های خصوصی چه کرده؟ فقط از شهریور تا امروز، ارزش مطالبات بخش خصوصی برق ایران که بیش از ۳۳۰ همت است ۸۰ درصد کاهش پیدا کرده است! کاهش مصرف برق صنایع موجب کاهش تقاضای بازار و قیمت در تابلو‌های سبز و آزاد بورس شده و ضرر‌های کلانی را متوجه سرمایه گذاران بخش خصوصی تولید برق کرده است.

اگر دوباره فرصتی یافتید توصیه می‌شود روی تعارض منافع در اقتصاد برق ایران متمرکز شوید.