چند سالی است صنعت برق ایران به مقوله صادرات اقبال بیشتری نشان داده است. طبق بررسی‌ها صادرات برق به‌عنوان انرژی طی سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۶ دارای یک روند صعودی بوده و به‌طور متوسط سالانه ۱۴ درصد رشد داشته است. این رشد در برخی سال‌ها متوقف شده یا کاهش یافته است. با این حال میزان صادرات برق ایران نسبت به گذشته افزایش داشته، به‌گونه‌ای‌که در سال ۱۳۹۸ افزایش ۱۲۰ درصدی رشد خالص صادرات برق رخ داده است. اما ارزیابی‌ها نشان می‌دهد سه عامل «عدم دریافت به‌موقع هزینه صادرات»، «مشکلات ناشی از تحریم‌ها» و «عدم حضور جدی بخش‌خصوصی» روند توسعه صادرات صنعت برق را با دست‌اندازهایی روبه‌رو کرده است.
ایران ظرفیت و پتانسیل‌های بسیاری در صنعت برق دارد که همین مساله موجب شده چشم بسیاری از کشور‌های همسایه به قابلیت‌های ایران در این بخش باشد، اما در این بین، چالش‌هایی نیز از گذشته وجود داشته که از آن جمله می‌توان به عدم دریافت به موقع هزینه صادرات و عدم دخالت جدی بخش خصوصی در این مهم اشاره کرد.
وزیر نیرو قیمت تعرفه فروش برق را بدون احتساب قیمت سوخت نیروگاه‌ها ۵۰ درصد قیمت تمام شده اعلام و اضافه کرد: بر این اساس هر سال صنعت برق کشور با کسری بودجه روبرو است، اما سازمان برنامه و بودجه باید ما به التفاوت هزینه تمام شده برق را در بودجه‌های سنواتی پیش بینی و پرداخت کند.
مدیرعامل هلدینگ برق و انرژی صبا گفت: زمانی که احداث نیروگاه خوزستان مطرح شد، بحث صادرات برق از طریق مرز شلمچه به عراق را دنبال کردیم، اما تاکنون این صادرات انجام نشده است البته مجوز کاغذی صادرات برق از این نیروگاه به عراق را از وزارت نیرو گرفته‌ایم.
ایالات متحده آمریکا در ادامه مداخلات خود در مسائل داخلی عراق به بغداد اعلام کرده است که این کشور باید به جای ایران، انرژی برق و گاز خود را از کشور‌های مصر، عربستان و امارات وارد کند.
توانیر اعلام کرد: قرار است با برخی از کشور‌هایی که مرز دریایی با آن‌ها داریم صادرات برق انجام شود که در حال حاضر در این زمینه تصمیم گیری شده است، ولی در برنامه‌ای بلند مدت این امر تحقق پیدا می‌کند.
رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران گفت:بارندگی در پشت سد‌ها نیروگاه‌های برقابی تابستان امسال نقش مهمی در تامین برق پیک خواهند داشت و حتی دست وزارت نیرو برای افزایش صادرات برق را باز نگه می‌دارد.
سخنگوی صنعت برق با بیان اینکه بر اساس برنامه ششم توسعه باید میزان تلفات شبکه برق کشور را به کمتر از ۱۰ درصد برسانیم، گفت: در حال حاضر موفق شدیم میزان تلفات شبکه توزیع برق را به رقم ۱۰ درصد برسانیم.به این ترتیب می‌توان گفت روند تلفات شبکه برق در سال ۹۸ یک روند کاملاً کاهشی بود که این روند برای سال جاری نیز ادامه خواهد داشت.
رییس کمیته صادرات سندیکای برق ایران گفت: یک بخش از تفاهمنامه برقی ایران و عراق انجام و باقی بخش‌ها به دلیل تغییرات سیاسی اقتصادی عراق فعلا متوقف شده است.
اینکه بگوییم برای تامین گاز نیروگاه‌ها دچار مشکل هستیم و برق صادراتی را کاهش دهیم قطعا اثرات بسیار منفی در عرصه بین المللی دارد بویژه اکنون که در شرایط تحریم هستیم. نباید خودمان به این چالش‌ها دامن بزنیم.
سخنگوی صنعت برق گفت:به دلیل پایداری شبکه برق در کشور تعدادی از نیروگاه‌ها با مشکل تامین سوخت مواجه شده اند که همین باعث شده تا برق مناطقی از تهران و برخی از استانهای شمالی کشور مثل گیلان، مازندران، خراسان، سمنان و آذربایجان خاموشی داشته باشیم.
سخنگوی صنعت برق این روز‌ها عملا به سخنگوی صنعت نفت و گاز هم تبدیل شده است. توانیر به خوبی می‌داند که مصرف برق مردم در زمستان عملا به اندازه‌ای نیست که بتواند برای تولید مشکلی ایجاد کرده و یا با کمبود برق مواجه شویم، ولی با این وجود برای اولین بار مکانیزم مدیریت خاموشی را علاوه بر تابستان، در زمستان نیز فعال کرده است که دلیل آنرا می‌توان در هشدار جدی وزارت نفت برای جلوگیری از صادرات برق جست و جو کرد نه صرفا کاهش مصرف گاز.
مدیرعامل شرکت توانیر با تاکید بر تداوم نهضت بهینه‌سازی مصرف به عنوان استراتژی صنعت برق گفت: با بارش‌های شدید امسال که موجب بروز سیل در برخی نقاط کشور شد، همکاران ما در بخش‌های مختلف صنعت برق افتخارآفرینی کردند به طوری که در مناطق سیل‌زده نخستین دستگاهی که برای خدمتگذاری حاضر شد، صنعت برق بود.
مدیر عامل شرکت توانیر گفت: میزان صادرات برق در کشور نسبت به گذشته افزایش داشته، به‌گونه‌ای که در سال ۱۳۹۸ شاهد افزایش ۱۲۰ درصدی رشد خالص صادرات برق هستیم.
وزیر نیرو گفت: صادرات برق مازاد به سوریه نیازمند احداث خط ۴۰۰ ولت انتقال بین عراق و سوریه است که این مهم در برنامه وزارت نیرو جای گرفته است تا سه کشور ایران، عراق و سوریه به یکدیگر به لحاظ تبادل انرژی متصل شوند.
مدیر عامل گروه مپنا با تاکید بر اینکه فقط با کشور‌های شرقی ایران بیش از ۱۵۰۰ مگاوات ظرفیت تبادل برق داریم گفت: این در حالی است که همسایگان غربی و شمالی ما هم ظرفیت قابل توجهی برای صادارت و فروش برق به آن‌ها دارند.
افغانستان در لیست مشتریان برق ایران جا دارد و ایران هم قصد دارد دامنه این تعامل را با فروش بلندمدت برق با افزایش میزان صادرات، حل نیازمندی‌های صنعت برق افغانستان، تعمیر و نگه‌داری نیروگاه‌ها، کاهش هدر رفت انرژی و... گسترش دهد.