کد خبر: ۵۰۸۹۷
تاریخ انتشار : ۰۹:۲۷ - ۰۶ تير ۱۴۰۱
تجربیات جهانی نشان می‌دهد در کشور‌های مختلف، صرفا مشترکان کم مصرف هستند که از حمایت قیمتی در مصرف حامل‌های انرژی مثل برق برخوردار بوده و هزینه‌های مشترکان پرمصرف در این زمینه معادل «قیمت تمام شده تامین برق» یا بیشتر از آن است.

به گزارش برق نیوز، در واقع کشور‌ها با ایجاد چنین سازوکاری حمایت از مصرف کنندگان را بر مشترکان کم مصرف متمرکز کرده و با تعیین نرخ قابل توجه در پله‌های بالا، مصرف را مدیریت می‌کنند.

علاوه بر این، با نرخ گذاری بیش از قیمت تمام‌شده برای مشترکان پرمصرف، تولید برق را در مجموع برای دولت و تولیدکنندگان بخش خصوصی، اقتصادی و به صرفه کرده اند. در گزارش پیش رو قواعد تعرفه گذاری برق در کشور‌های کانادا، ایالات متحده آمریکا و مکزیک مورد بررسی قرار گرفته است.

کانادا

ایالت کبک بزرگ‌ترین ایالت کانادا است. سازمان تامین برق ایالت کبک کانادا، وظیفه تولید، انتقال و توزیع برق این ایالت را بر عهده دارد، اما به دیگر مناطق کانادا نیز برق صادر می‌کند. این سازمان توسط دولت در سال ۱۹۴۴ تاسیس شده است. بیش از ۴۰ درصد از منابع آب کانادا در کبک است و چهارمین تولیدکننده بزرگ برق‌آبی جهان است. طبق گزارش منتشر شده توسط سازمان کنترل و تنظیم انرژی کانادا، بیش از ۹۵ درصد برق تولیدشده توسط سازمان تامین برق ایالت کبک در سال ۲۰۱۶، از منابع برق‌آبی بوده است.

بر اساس تعرفه گذاری منتشر شده در سال ۲۰۱۸، توسط سازمان تامین برق ایالت کبک کانادا، تعرفه ثابت برق یا همان آبونمان در ایالت کبک روزانه ۶۴/ ۴۰ سنت کانادا معادل ۳۱ سنت دلار آمریکا مشخص شده است. یعنی ماهانه مشترکان برق خانگی باید تعرفه ثابت ۱۹/ ۱۲ دلار کانادا معادل حدودا ۹ دلار آمریکا را بپردازند. بر اساس تعرفه‌های فوق، مشترکان برق خانگی تا ۳۶ کیلووات ساعت برق مصرف روزانه خود را با تعرفه ۹۱/ ۵ سنت کانادا، معادل ۶/ ۴ سنت آمریکا می‌پردازند. مشترکان برق خانگی مازاد بر مصرف ۳۶ کیلووات ساعت در روز را نیز با تعرفه ۱۲/ ۹ سنت کانادا، معادل ۱/ ۷ سنت آمریکا می‌پردازند، بنابراین قیمت هرکیلووات برق برای مشترکان پرمصرف تا ۵۴ درصد افزایش می‌یابد.

اغلب مصارف مشترکان برق خانگی مواردی همچون لوازم آشپزخانه، لوازم صوتی و تصویری، گرمایش و سرمایش و موارد مشابه را شامل می‌شود که کمتر از ۳۶ کیلووات ساعت در روز است؛ بنابراین در ایالت کبک تنها مشترکانی که مصرف بالاتری دارند، مشمول پلکان دوم تعرفه برق خواهند بود.

ایالات متحده آمریکا

در آمریکا چندین شرکت بزرگ، مسوولیت تامین برق و گاز مشترکان واقع در ایالت‌های مختلف این کشور را بر عهده دارند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به شرکت ادیسون کالیفرنیای جنوبی (SCE)، گاز و برق سن‌دیگو (SDG&E) و شرکت پی‌جی اند‌ای (PG&E) اشاره کرد. شرکت سن‌دیگو (SDG&E) مسئول برق و گازرسانی به بیش از ۳/‌۳ میلیون مشترک در ایالت کالیفرنیا بوده و بیش از ۵ هزار کارمند دارد.

شرکت ادیسون کالیفرنیای جنوبی بزرگ‌ترین زیرشاخه از شرکت بین‌المللی ادیسون و اصلی‌ترین شرکت تامین برق در جنوب ایالت کالیفرنیای آمریکا است. این شرکت برای ۱۴ میلیون نفر در منطقه‌ای با مساحت حدود ۵۰ هزار مایل مربع برق تامین می‌کند. با این حال، شرکت‌های اداره آب و برق لس آنجلس، گاز و برق سن‌دیگو، بخش آبیاری ایمپریال و شرکت‌های برق کوچک‌تر شهرداری‌ها هم به بخش‌های مهمی از منطقه جنوب کالیفرنیا خدمات‌رسانی می‌کنند. بخش شمالی ایالت کالیفرنیا نیز عموما به وسیله شرکت پی جی اند‌ای (PG&E) سن فرانسیسکو خدمات رسانی می‌شود.

در سال ۲۰۰۱ همراه با بحران برق در کالیفرنیا راهکار‌های مختلفی برای مقابله با بحران برق در این ایالت به کار بسته شد. یکی از مهم‌ترین این راهکارها، اصلاح تعرفه‌های برق برای مشترکان دو شرکت ادیسون کالیفرنیای جنوبی (SCE) و پی جی‌اند‌ای (PG&E) بود، اما افزایش قیمت برای همه مشترکان به صورت یکسان اعمال نشد و صرفا با تمرکز بر مشترکان پرمصرف صورت گرفت. جدول (۱) درصد افزایش تعرفه‌های برق را در این سال‌ها نشان می‌دهد.

همان‌طور که در جدول (۱) نیز مشاهده می‌شود، سیاست افزایش قیمت در ایالت کالیفرنیا به‌طور یکسان برای همه مشترکان اعمال نشده و مشترکانی که دارای مصارف حداقلی بودند (دو پله اول) بدون هیچ افزایش قیمت باقی ماند و قیمت تعرفه برق مشترکان بسیار پرمصرف (واقع در پله پنجم) حدود ۴۷ درصد افزایش یافت.

قواعد تعرفه‌گذاری اوج بار مصرف برق در آمریکای شمالی

این سیاست هوشمندانه باعث شد تا توان مصرفی در زمان اوج بار حدود ۱۲ درصد نسبت به سال ۲۰۰۰ کاهش یابد. اصلاح تعرفه‌های برق در ایالت کالیفرنیا به سال ۲۰۰۱ ختم نشد. تجربه موفق کاهش برق در سال ۲۰۰۱ و همچنین نظر به اینکه عموم مشترکان واقع در پله‌های پایین از اقشار کم‌درآمد جامعه هستند، مسئولان اجرایی را متقاعد کرد که اصلاح تعرفه‌های برق طی سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۶ را هم با تمرکز بر مشترکان پرمصرف ادامه دهند. به طوری که قیمت برق سال ۲۰۰۲ نسبت به سال ۲۰۰۰ برای مشترکان کم مصرف ۱۷ درصد، اما برای مشترکان پرمصرف ۷۹ درصد زیاد شده است، همچنین از سال ۲۰۰۴ به ۲۰۰۶، تعرفه نخستین پله، تنها ۳ درصد، اما تعرفه پله آخر ۸۳ درصد افزایش پیدا کرده است.

تعرفه برق استاندارد شرکت سن‌دیگو شامل سه پله قیمتی بوده و در فصل‌های سرد و گرم متفاوت است؛ به‌طوری که قیمت فصل گرم بیشتر از قیمت‌های فصل سرد است. همچنین در این نوع از تعرفه گذاری، میزان مصارف پله‌ها به صورت درصدی از یک خط پایه (Baseline) محاسبه شده و مقدار خط پایه نیز تابع فصل و موقعیت مکانی مشترکان است، به عنوان مثال، مقدار خط پایه در نواحی ساحلی و فصل گرم برابر ۲۴۹، اما در نواحی گرمسیری بیابانی برابر ۵۵۵ کیلووات ساعت در ماه است.

تعرفه‌های استاندارد شرکت سن‌دیگو نشان می‌دهد اختلاف قیمت برق بین فصل زمستان و تابستان برای مشترکان پرمصرف بیش از مشترکان کم مصرف است، به‌طوری که اختلاف قیمت پله اول در فصل تابستان و زمستان کمتر از ۲ سنت، اما همین اختلاف در پله آخر به حدود ۴ سنت می‌رسد. از آنجا که قیمت برق در پله سوم مصرفی، بیش از ۴۶ سنت بر کیلووات ساعت است، در نتیجه مشترکان پرمصرف با قبوض بالای برق مواجه شده و به همین دلیل بهتر است این مشترکان از تعرفه برق کنتور‌های چند‌زمانه استفاده کنند. تعرفه برق چند زمانه این امکان را به مشتری می‌دهد تا تنها با تغییر رفتار و جابه‌جایی مصارف برق از زمان اوج بار به کم‌باری، مبلغ نهایی قبض برق خود را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و در صورتی که نخواهد الگوی مصرف برق خود را تغییر دهد، باید بهای زیادی بابت مبلغ برق خویش بپردازد. تعرفه‌های برق مدل دوزمانه در این شرکت در دو پله مصرفی شامل زمان اوج بار و غیر اوج بار بوده و همچنین برای فصول گرم و سرد متفاوت است.

چنانچه فرض شود که متوسط تعرفه استاندارد برای پله دوم و سوم در فصل تابستان ۴۳ سنت بر کیلووات ساعت باشد، آنگاه می‌توان گفت برای این دو پله، قیمت زمان اوج بار حدودا ۲۰ سنت بیشتر از قیمت برق استاندارد و قیمت زمان غیراوج نیز ۷ سنت کمتر از قیمت برق استاندارد است؛ اما برای پله اول، قیمت اوج بار تنها ۱۲ سنت از قیمت برق استاندارد بیشتر بوده و قیمت کم باری پله اول در تعرفه دو‌زمانه هم حدود ۳ سنت نسبت به تعرفه استاندارد کاهش یافته است.
همچنین قیمت برق مشترکان پرمصرف در زمان اوج مصرف، ۷۵ درصد بیشتر از مشترکان کم مصرف است. این قاعده برای زمان عادی مصرف نیز صادق است. این شیوه قیمت گذاری باعث می‌شود تا نسبت قیمت زمان اوج به کم‌باری برای پله‌های مختلف مصرفی ثابت مانده و در نتیجه مشترکان پرمصرف و کم‌مصرف، احساس یکسانی از جریمه یا پاداش را تجربه کنند.

عوامل کلیدی تاثیرگذار بر قیمت برق

در آمریکا بخشی از قیمت برق منعکس کننده هزینه‌های ساخت، سرمایه گذاری و تامین مالی، نگهداری و بهره برداری از نیروگاه‌ها است. بخش دیگر قیمت برق نیز بازگشت سرمایه و حاشیه سود برای صاحبان و سهامداران نیروگاه‌ها و خطوط انتقال و توزیع برق را شامل می‌شود. عوامل کلیدی تاثیرگذار در قیمت برق آمریکا موارد متعددی هستند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌شود.

سوخت: هزینه سوخت می‌تواند بسته به هزینه هر واحد سوخت، از قبیل دلار برای هر تن زغال سنگ یا هزار فوت مکعب برای گاز طبیعی، متفاوت باشد. در زمان اوج مصرف (به دلیل قابلیت اطمینان بالاتر و الزامات فنی) معمولا نیروگاه‌ها از ژنراتور‌هایی استفاده می‌کنند که از سوخت‌های نسبتا گران‌تر بهره می‌برند، بنابراین قیمت تمام شده تولید برق در زمان اوج مصرف از این جهت گران‌تر می‌شود.

نیروگاه: هر نیروگاه هزینه ساخت، بهره برداری و نگهداری دارد که این هزینه در قیمت برق منعکس می‌شود.

سیستم انتقال و توزیع: شرکت‌های انتقال و توزیع برق، هزینه‌های تعمیر و نگهداری شبکه برق را بر عهده می‌گیرند. هزینه‌هایی از جمله تعمیر آسیب‌های احتمالی به سیستم در برابر حوادث یا شرایط بد آب و هوایی در این بخش قرار دارند، این هزینه‌ها نیز در قیمت برق منعکس می‌شود.

شرایط آب و هوایی: باران و برف، آب را برای تولید برق کم‌هزینه فراهم می‌کند. باد هم اگر سرعت آن مطلوب باشد می‌تواند تولید برق کم‌هزینه از توربین‌های بادی را فراهم کند. با این حال، دمای شدید می‌تواند تقاضا برای برق را افزایش دهد و افرایش تقاضا نیز به نوبه خود می‌تواند باعث افزایش قیمت شود.

مقررات حاکم بر نظام قیمت گذاری برق: در برخی از ایالت ها، کمیسیون خدمات رفاهی-عمومی به‌طور کامل قیمت برق را تعیین می‌کند. در حالی که در ایالت‌های دیگر یک قیمت شناور و متغیر برای تولید برق و یک قیمت مصوب برای انتقال و توزیع برق در نظر گرفته می‌شود که ترکیب این دو، قیمت نهایی برق را مشخص می‌کند.

حقیقت آن است که هزینه تولید برق هر دقیقه تغییر می‌کند، با این حال اکثر مشترکان بر اساس یک نظام قیمت گذاری فصلی، هزینه برق خود را می‌پردازند. تغییرات قیمت برق به‌طور کلی از تغییر در تقاضای مصرف برق، دسترسی به منابع تولید برق، هزینه‌های سوخت و دسترسی به نیروگاه‌ها ناشی می‌شود. در تابستان به دلیل افزایش تقاضای مصرف و افزایش هزینه‌های تولید به دلایل فنی، قیمت برق معمولا گران‌تر از فصول دیگر سال است. در آمریکا قیمت برق معمولا برای مصرف کنندگان خانگی و تجاری بیشتر است، زیرا برای توزیع و رساندن برق به مشترکان خانگی و تجاری هزینه بیشتری انجام می‌شود. از سوی دیگر مشترکان صنعتی، برق بیشتری مصرف می‌کنند و همچنین می‌توانند آن را در ولتاژ‌های بالاتر دریافت کنند که موجب کاهش هزینه انتقال برق می‌شود، بنابراین عرضه برق به مشترکان صنعتی کارآمدتر و ارزان‌تر است.

در سال ۲۰۱۶، قیمت میانگین برق سالانه در ایالات متحده ۲۸/ ۱۰ سنت در هر کیلووات ساعت بود، اما این قیمت برای مشترکان مختلف متفاوت بوده است؛ به‌طوری‌که در این سال قیمت متوسط هر کیلووات ساعت برق برای مشترکان خانگی ۵۵/ ۱۲ سنت، مشترکان تجاری ۳۷/ ۱۰ سنت، بخش حمل و نقل ۴۸/ ۹ سنت و مشترکان صنعتی ۷۵/ ۶ سنت بوده است. قیمت برق در آمریکا به دلایلی همچون در دسترس بودن نیروگاه‌ها و سوخت، هزینه‌های سوخت محلی و مقررات قیمت‌گذاری هر ایالت متفاوت است و در واقع بسته به محل زندگی افراد، قیمت برق نیز تفاوت دارد. در سال ۲۰۱۶، میانگین قیمت برق سالانه از حدود ۷۸/ ۲۳ سنت برای هر کیلووات ساعت در هاوایی تا حدود ۴۱/ ۷ سنت برای هر کیلووات ساعت در لوئیزیانا متغیر بوده است.

در آمریکا هزینه برق که توسط مشترکان پرداخت می‌شود، به طور معمول بر اساس دو پارامتر محاسبه می‌شود:
کل میزان مصرف انرژی برق یک مشترک در طول یک دوره زمانی که قبض برق برای آن دوره صادر می‌شود (به طور معمول یک ماه).
بالاترین شدت مصرف برق (قدرت) توسط یک مشترک در طول یک دوره (بیشترین میزانی که حداقل ۱۵ دقیقه در دوره زمانی که قبض برق در آن صادر می‌شود ادامه داشته است). میزان مصرف برق درست شبیه عددی است که در کیلومترشمار خودرو ثبت می‌شود و می‌گوید چقدر مسیر با این خودرو طی شده است، اما بالاترین شدت مصرف برق درست مانند عددی است که سرعت‌سنج خودرو نشان می‌دهد.

هزینه‌های مصرف برق و شدت مصرف برق هرکدام بخشی از هزینه‌هایی را شامل می‌شوند که در قبوض برق منعکس می‌شود. درباره مشترکان خانگی ممکن است این دو هزینه در قبوض برق از هم تفکیک نشوند، اما برای مشترکان تجاری و صنعتی، به دلیل اختلاف زیاد این دو هزینه برای آنها، اغلب هزینه مصرف برق و هزینه شدت مصرف برق (قدرت) از یکدیگر تفکیک می‌شوند. شبکه ملی برق آمریکا در این خصوص گفته است: مصرف کنندگان تجاری و صنعتی به مقدار زیادی برق در زمان‌های مشخصی و به طور مداوم نیاز دارند، نمی‌توان برق را در مقیاس‌های بزرگ ذخیره کرد تا در ساعات کم‌باری شبکه، برق مازاد مورد نیاز این مشترکان را تولید و ذخیره کرد و در زمان اوج مصرف، برق ذخیره شده را به آن‌ها تحویل داد. از این رو پاسخگویی به نیاز این مشترکان مستلزم آماده به کار بودن مداوم تجهیزات گران‌قیمت شبکه برق است؛ بنابراین از این مشترکان هزینه بیشتری درباره شدت مصرف برق دریافت می‌شود. مصرف انرژی برق با واحد کیلووات ساعت و شدت مصرف برق (قدرت) با واحد کیلووات اندازه گیری می‌شود. هزینه مصرف انرژی برق به ازای هر کیلووات ساعت ۴۷۳/ ۰ دلار و هزینه شدت مصرف برق به ازای هر کیلووات ۷۹/ ۲ دلار در نظر گرفته شده است. به عنوان نمونه در جدول (۲) تفاوت میان هزینه مصرف انرژی و هزینه شدت مصرف برق نشان داده شده است.

قواعد تعرفه‌گذاری اوج بار مصرف برق در آمریکای شمالی

جدول (۲) به خوبی نشان می‌دهد که وقتی شدت مصرف برق بالاتر باشد، حتی برای یک دوره زمانی کوتاه تر، هزینه برق بالاتر از زمانی است که همان مقدار انرژی برق، در طول دوره زمانی طولانی‌تر و با شدت کمتری مصرف می‌شود. چنان‌که مشاهده می‌شود، هزینه انرژی برق به دلیل مصرف برق یکسان بین دو مشترک ثابت باقی می‌ماند، اما هزینه‌های کل هر یک از آن‌ها به دلیل تفاوت در هزینه‌های شدت مصرف برق، متفاوت است. در آمریکا با توجه به ساختار قیمت گذاری برق، هزینه شدت مصرف برق می‌تواند تا ۳۰ درصد از هزینه قبض برق یک مشترک را به خود اختصاص دهد.

مکزیک

طبق قانون اساسی مکزیک، کمیسیون فدرال برق (CFE) یک نهاد دولتی است و وظیفه کنترل و توسعه صنعت برق و همچنین تولید، انتقال و توزیع برق این کشور را بر عهده دارد. این کمیسیون در تعرفه گذاری برق از پارامتر‌های مختلفی استفاده می‌کند که ویژگی‌های مهم آن موارد زیر هستند: اثرگذاری کمینه دمای متوسط در تابستان در تعیین قیمت پلکان تعرفه برق، تغییر پلکان‌های تعرفه برق، متناسب با فصل، تعیین حد بیشینه مصرف و جریمه ماهانه برای مشترکان پرمصرف.

تعرفه برق مکزیک پلکانی است و همچنین برای مناطق مختلف کشور، تعداد و مقادیر پلکان‌ها متفاوت از یکدیگر تعریف شده اند. مناطق مختلف مکزیک با توجه به کمینه دمای متوسط در تابستان به هفت دسته تقسیم می‌شوند. برای هریک از این هفت منطقه، حد بیشینه مصرف مشخص کرده اند. همچنین هریک از این مناطق هفت‌گانه نیز تعرفه پلکانی منحصر به خود را دارد.

هرکدام از مناطق هفت‌گانه اگر بیشتر از حد بیشینه مشخص شده استفاده کنند، جزو مشترکان پرمصرف حساب شده و تعرفه بسیار گران‌تری را می‌پردازند. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی در سال ۲۰۱۸، در کشور مکزیک، کلیه مشترکان برقی که الگوی مصرف را رعایت می‌کنند از برق ارزان‌قیمت بهره می‌برند، همچنین مشترکان پرمصرف تعرفه بسیار گران‌تری را پرداخت می‌کنند. مصرف متوسط ۱۲‌ماهه مشترکان برق هریک از مناطق هفت‌گانه، اگر از بیشینه مشخص‌شده تجاوز کند این مشترکان جریمه شده و تعرفه بسیار گران‌تری را باید بپردازند. تعرفه مشترکان پرمصرف برق مکزیک حدودا ۴.۴۶۴ پزوی مکزیک، معادل ۲۴. ۰ دلار یا همان ۲۴ سنت آمریکا برای هر کیلووات ساعت برق است.

 

منبع: دنیای اقتصاد

ارسال نظر قوانین ارسال نظر
لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
در غیر این صورت، «برق نیوز» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
نام:
ایمیل:
* نظر:
وضعیت انتشار و پاسخ به ایمیل شما اطلاع رسانی میشود.
پربازدیدها
برق در شبکه های اجتماعی
اخبار عمومی برق نیوز
عکس و فیلم
پربحث ترین ها
آخرین اخبار
پرطرفدارترین عناوین